1940-1945

Bezetting en bevrijding

De Tweede Wereldoorlog in Oldenzaal

Tijd van wereldoorlogen

Razzia

Op woensdag 25 oktober 1944 sloten Duitse soldaten Oldenzaal af. Niemand kon meer in of uit de stad. Alle mannen tussen de 17 en 55 jaar moesten zich melden op het Heuveltje aan de Haerstraat. Ze werden door de Duitsers gedwongen om verdedigingswerken langs de grens te graven. Enkele mannen wisten onderweg te ontsnappen…

Oorlog

Op 10 mei 1940 brak in Nederland de Tweede Wereldoorlog uit. Duitse soldaten trokken Overijssel binnen. De Nederlandse soldaten hadden de opdracht gekregen om de Duitsers te vertragen. Daarom vernielden ze de belangrijke bruggen over de IJssel bij Deventer, Zwolle en Kampen. Op 14 mei hadden de Duitsers heel Nederland bezet. In het begin gedroegen de Duitsers zich nog netjes. Het leven leek door te gaan. Maar al snel bleek dat niet waar te zijn.

Donkere tijden

De Duitsers gaven het bevel dat 's nachts en 's avonds alles donker moest zijn. Tussen 12 uur
's nachts en 4 uur 's morgens mocht niemand zonder geldige reden naar buiten. Het dagelijks leven werd steeds moeilijker. Sommige producten zoals koffie, thee, suiker en zeep waren nauwelijks meer te krijgen. Voedsel werd steeds schaarser. De Nederlandse mannen werden gedwongen om werk voor de Duitsers te verrichten, zoals het bouwen van bunkers.

Verzet

Steeds meer mensen kwamen tegen de Duitsers in verzet. Dat was heel gevaarlijk. Veel mensen die bij het verzet hebben gezeten, hebben de oorlog niet overleefd. Maar er waren ook mensen die de kant van de Duitsers kozen.

Jodenvervolging

De Duitsers wilden alle joden vernietigen. Daardoor merkten de joden al snel de gevolgen van de bezetting. Ze verloren hun werk en spaargeld. In winkels, bioscopen, parken en cafés hingen bordjes met de tekst: "Verboden voor Joden". Ook moesten ze een gele ster op hun jas dragen, waar het woord "Jood" op stond. Vanaf oktober 1942 voerden de Duitsers de Oldenzaalse joden naar concentratiekampen af. Na de bevrijding bleek dat niemand van hen de oorlog overleefd had. Dertien joodse inwoners overleefden de oorlog door onder te duiken.

Vrij!

Aan het begin van de lente in 1945 naderden Engelse en Canadese soldaten Overijssel. Na felle gevechten met de Duitsers werd Haaksbergen op 1 april als eerste plaats in Overijssel bevrijd. Op 2 april volgde Oldenzaal. De oorlog was eindelijk voorbij.