Canonmuseum

Universiteitsmuseum Groningen

Het Universiteitsmuseum Groningen presenteert verschillende topstukken die het venster Aletta Jacobs uit de Canon van Nederland illustreren. Meer over topstukken en activiteiten vind je hieronder.

Het Universiteitsmuseum is sinds 1934 een wetenschapsmuseum in het academische hart van de studentenstad Groningen. Het museum heeft een veelzijdige collectie, waarin natuur, cultuur en wetenschap in elkaar over lopen.

Universiteitsmuseum Groningen
Oude Kijk in 't Jatstraat 7a
Groningen

www.rug.nl/society-business/university-museum/

Topstukken

Hutkoffer van Aletta Jacobs

Gebutst, vol krassen en andere sporen, vertelt deze hutkoffer het verhaal van Aletta Jacobs’ grote wereldreis van 1911-1912. Aletta reist samen met de Amerikaanse Carrie Chapman Catt, de eerste voorzitter van de Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht, rond de wereld om de strijd voor vrouwenkiesrecht wereldwijd gestalte te geven. Tijdens deze reis vergezelt de hutkoffer Aletta overal. In de koffer zitten de hoeden, japonnen en sieraden die zij draagt als ze spreekt voor groepen of belangrijke personen ontmoet. Haar initialen zijn nog vaag te zien.

De reis die ze samen met Carrie Chapman Catt maakt is heel belangrijk voor Aletta Jacobs. Niet alleen omdat zij zo op de hoogte blijft van de wereldwijde strijd voor vrouwenkiesrecht, maar ook omdat zij nu overal ter wereld vrouwen samen kan brengen en kan aanmoedigen deze strijd te gaan voeren of voort te zetten. Aletta reist ook door koloniale gebieden, maar het vrouwenkiesrecht krijgt alle aandacht. Over de positie van onderdrukte volkeren maakt zij zich minder zorgen.

Baarmoedermodel van Fa. Auzoux

Dit baarmoedermodel belichaamt de modernisering van de geneeskunde in de negentiende eeuw, wanneer het aanschouwelijk onderwijs wordt geïntroduceerd. Het model uit 1844 wordt nog steeds gebruikt als Aletta Jacobs in Groningen medicijnen gaat studeren. Tijdens haar studie ontdekt ze hoe artsen met vrouwen omgaan, hoe weinig vrouwen weten over hun eigen lijf en vooral hoe weinig zij de baas zijn over hun eigen lichaam. Het baarmoedermodel staat daarmee symbool voor de kennis van en macht over het vrouwelijk lichaam.

De strijd voor vrouwenemancipatie gaat over zeggenschap en regie over eigen lijf, geest en maatschappelijke positie. Kiesrecht is daar een directe (politieke) uiting van, maar de gewenste rechten liggen ook dichter bij huis. Aletta Jacobs vindt bijvoorbeeld dat vrouwen zelf moeten kunnen bepalen of ze zwanger willen worden. Als arts geeft ze dan ook goede voorlichting aan vrouwen over zwangerschapsbeperking en anticonceptie.

Bureau van Aletta Jacobs

Dit bureau, toegeschreven aan Aletta Jacobs, moet door haar zijn gebruikt voor haar vele schrijfwerk. Ze heeft een enorm netwerk. Als huisarts stelt ze achter haar bureau brieven op en schrijft ze recepten uit voor haar patiënten. Ook heeft ze hier waarschijnlijk veel gepraat met vrouwen die bij haar op spreekuur komen. Wellicht schrijft Aletta hier in 1898 haar boek De vrouw. Haar bouw en haar inwendige organen, dat vrouwen moet helpen meer over hun eigen lichaam te weten te komen.

Aletta Jacobs verricht als zij stopt met haar artsenpraktijk veel werk voor de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht, zeker als zij voorzitter wordt in 1903. Hiervoor zal ze aan dit bureau een enorm aantal brieven, essays en verzoeken hebben geschreven, en later haar autobiografie Herinneringen van Dr. Aletta H. Jacobs (1924). Dit is een plek waar zij veel vertoeft. Op het bureau heeft Aletta vaak ingelijste foto’s van familieleden, vrienden en haar reizen uitgestald.