Tijd van ontdekkers en hervormers

Johan van Oldenbarnevelt

Przepaści w Republice

Po odłączeniu się północnych Niderlandów od Filipa II, dokonują one restrukturyzacji jako republika. Wielki emeryt Johan van Oldenbarnevelt przekształca tę formę rządów w sukces, osiągnięcie, które niewiele krajów zdołało w tym czasie osiągnąć.

Powstanie Republiki

Gdy północne Niderlandy przestaną uznawać króla Filipa II za swojego władcę, ich próby znalezienia nowego władcy nie powiodą się. W 1588 r. Państwa Generalne, reprezentujące zbuntowane terytoria, postanowiły same przyjąć suwerenność i utworzyć rząd Republiki Siedmiu Zjednoczonych Niderlandów. Istnieje kilka innych republik, takich jak Wenecja i Genua, ale w epoce, w której monarchowie coraz częściej dążą do władzy absolutnej, pozostaje to niezwykłą konstytucją.

Główny urzędnik Królestwa Niderlandów
Johan van Oldenbarnevelt, urodzony w holenderskim mieście Amersfoort, szybko rozwija się w dzielnicy Holandii. Jest powiernikiem właściciela stadionu, Williama z Orange. W 1586 roku zostaje mianowany Wielkim Emerytem (zwanym również Orędownikiem Kraju Związkowego) Stanów Zjednoczonych Holandii, co czyni go ich głównym urzędnikiem. Zmienia on Republikę w dobrze funkcjonującą jednostkę.

Holandia jest zamożna i jako dystrykt, który przynosi najwięcej pieniędzy, posiada również największy głos w Republice. Van Oldenbarnevelt dba o to, by stał się kluczową postacią w Stanach Generalnych. Jego przywództwo pozwala Stanom Generalnym skutecznie nakładać podatki i przeprowadzać udaną ofensywę przeciwko Hiszpanii. Dąży do politycznych kompromisów, a jeśli mu się nie powiedzie, walczy z przeciwnikami za pomocą łapówek, gróźb i władzy wojskowej. Ponadto, inicjuje on utworzenie organizacji handlowej, Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. Van Oldenbarnevelt działa jako typ premiera, ministra finansów i ministra spraw zagranicznych jednocześnie. Jest on szanowany w kraju i za granicą i jest uważany za siłę napędową Republiki.

Konflikt i ścięcie głowy
Ostatecznie Van Oldenbarnevelt staje przed rywalem: stadionowym księciem Maurycym, synem Williama z Orange. Stadionowicz (dosłownie: zastępca) jest mianowany przez monarchę, aby rządzić w jego imieniu, ale jako że republika nie ma monarchy, to pierwotne zadanie jest już nieaktualne. Formalnie rzecz biorąc, stadionowicz jest jedynie sługusem Państwa Generała. Jednakże, jako wiodący arystokrata i najwyższy dowódca sił zbrojnych, Maurice góruje nad wszystkimi innymi administratorami.

Przez długi czas Republika kwitnie pod ich wspólnym panowaniem. Van Oldenbarnevelt koncentruje się na polityce, podczas gdy Maurice ogranicza się do swoich zadań wojskowych - idealnej współpracy, czy też tak się wydaje. Jednak po 1600 roku regularnie się ścierają. Maurice chce nadal prowadzić wojnę z Hiszpanią, podczas gdy Van Oldenbarnevelt podpisuje rozejm, Dwunastoletnie Rozejm (1609-1621).

Ponadto Wielki Pensjonariusz chce zapobiec kłótniom religijnym w ramach kościoła protestanckiego. Wygląda na to, że chce wezwać wojska, by wyegzekwowały jego intencje. W ten sposób wkracza na teren stadionu. Maurice czuje się zagrożony i odbiera Van Oldenbarneveltowi władzę. W końcu kazał go aresztować. Ku własnemu zdziwieniu, Wielki Emerycik zostaje skazany na śmierć pod zarzutem wysokiej zdrady. 13 maja 1619 r. Van Oldenbarnevelt zostaje ścięty na rusztowaniu przed salą rycerską w Hadze. Dramat ten potęguje fakt, że jego skazanie zainicjował syn jego bohatera, William Orange.

Johan van Oldenbarnevelt odegrał zasadniczą rolę w ekspansji Republiki na jedną z głównych potęg w Europie. Jednak walka o władzę pomiędzy Wielkimi Emerytami a właścicielami stadionów Domu Orańskiego trwa nadal dość długo.

 

Ten tekst został przetłumaczony automatycznie.