Toen op 26 augustus 1894 de landelijke Sociaal-Democratische Arbeiderspartij in lokaal de Atlas aan de Ossenmarkt werd opgericht, waren werktijden, lonen en werkloosheid actuele problemen. Ook was er een strijd voor de uitbreiding van kiesrecht. Want zonder het kiesrecht konden de arbeiders hun stem niet laten horen, niet in de landelijke politiek en niet in steden zoals Zwolle. In de opricht jaar van de SDAP werd een nieuwe kiesrecht ingevoerd, waardoor ongeveer de helft van de mannelijk volwassenen boven de 25 jaar stemrecht kreeg. Vrouwen mochten toen nog helemaal niet stemmen.
De SDAP streed dus vooral voor algemeen kiesrecht en sociale wetten, zoals het staatspensioen. Na deze nieuwe kiesrecht had de SDAP ongeveer steeds twintig procent van het electoraat achter zich. Hierdoor kreeg de SDAP een grote zetelwinst. Nadat Rusland de Oktoberrevolutie had plaatsgevonden en ook in Duitsland het onrustig werd, meende Troelstra dat het ook in Nederland tijd was voor een revolutie, maar dit was een grote mislukking. In 1939 nam de partij voor het eerst deel aan de regering.
In de Tweede Wereldoorlog werd de SDAP aan de partij gelieerde krant 'het volk voor de Duitsers' verbonden. De Haagse oud-wethouder en latere minister-president Willem Drees speelde een belangrijke rol in het clandestiene overleg tussen de verschillende partijen over de naoorlogse politiek. Een jaar later in 1946 ontstond de Partij van de Arbeid uit een fusie van de SDAP, de Vrijzinnig Democratische Bond en de Christelijk-Democratische Unie.
De Sociaal-Democratische Arbeiderspartij hoort bij de geschiedenis van de rechtsstaat en parlementaire democratie, omdat hun zorgde voor een nieuwe kiesrecht, waarbij mannen vanaf 25 jaar ook stemrecht kregen.
