Als u door de straten van Dordrecht loopt, wandelt u letterlijk door de geschiedenis van Nederland. Het is de stad van de Eerste Vrije Statenvergadering, de bakermat van de Nederlandse taal en de thuisbasis van invloedrijke staatslieden en wereldberoemde schilders. Met trots dragen wij dan ook ons motto: Het begint in Dordrecht. Maar wát begint er dan precies in Dordrecht?
Dat gaat u ontdekken in deze Canon van Dordrecht, die bestaat uit vijftig vensters waarmee u op een aangename en toegankelijke manier kennis maakt met tal van aspecten uit de geschiedenis van de stad. Wilt u zich verder verdiepen? Dan heeft u hiermee een prima basis, want bij de vensters zult u talloze literatuurverwijzingen en andere interessante bronnen aantreffen.
Zo verwijst het venster Thuredrech (1049) naar het prille ontstaan van de stad bij de 'doorsteek' in de rivier. Het is letterlijk waar het fysieke verhaal van Dordrecht begon. Vervolgens begon de stedelijke geschiedenis van Holland in Dordrecht, dat als eerste stadsrechten kreeg (ca. 1195) en zich daarom Oudste stad van Holland mag noemen.
Door het Stapelrecht (1299) moesten alle goederen eerst in Dordrecht worden verhandeld. Dit venster markeert het begin van de commerciële bloei van Holland, waarbij Dordrecht lange tijd het economische middelpunt was.
Dordrecht lag op het kruispunt van belangrijke vaarwegen, in dit venster met een knipoog naar Rotterdam De ‘Oude’ Waterweg (1338) genoemd. Het was het begin van de maritieme infrastructuur. Het succes van de Nederlandse binnenvaart en handel begon bij de strategische ligging van deze wateren. Bij Dordrecht, waar dan ook niet voor niets het enige Nederlands Binnenvaartmuseum is gevestigd.
De oorsprong van de Nederlandse munteenheid ligt in de oudste stad van Holland, waar anders? Eeuwenlang was Dordrecht de plek waar het geld voor Holland werd geslagen. Het financiële systeem en de monetaire eenheid vonden hun oorsprong in De Munt van Holland (1367) die tot 1806 in Dordrecht was gevestigd.
De Sint-Elisabethsvloed (1421) veranderde de topografie van Holland voorgoed. Het was het begin van de voortdurende strijd van Holland tegen het water. Het resulteerde in de Biesbosch, nu een van de meest iconische natuurgebieden van het land.
Met Dordrecht in opstand vond in 1572 de Eerste Vrije Statenvergadering in Dordrecht plaats. In Dordrecht begon de georganiseerde opstand tegen Spanje en werd de basis gelegd voor de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
Tijdens de Dordtse Synode (1618-1619) werden besluiten genomen die de protestantse kerk vormgaven, maar ook werd de opdracht gegeven voor de Statenvertaling van de bijbel. Dit was het begin van de standaardisering van de Nederlandse taal zoals we die nu kennen.
Het begin van het 'Dordtse licht'. De landschappen van de Dordtse kunstschilder Aelbert Cuyp (1620-1691) met hun gouden gloed inspireerden later zelfs de grote Engelse schilders, zoals Constable en Turner. De internationale roem van de Nederlandse landschapsstijl begon bij zijn prachtige Dordtse luchten.
In Dordrecht ontstond het begin van de populaire literatuur met niemand minder dan Jacob Cats, een 'influencer' avant la lettre. In Dordrecht schreef hij de werken die in bijna elk huishouden terechtkwamen, het begin van een brede Nederlandse leescultuur (1623-1636).
Rembrandt in Dordrecht, het begin van artistieke kruisbestuiving. Hoewel Rembrandt in Leiden en vooral Amsterdam werkte, kwamen opmerkelijk veel van zijn leerlingen uit Dordrecht. Hier begon een specifieke Dordtse school binnen de schilderkunst van de Gouden Eeuw (1636-1669).
De moord op Johan en Cornelis de Witt (1672), geboren Dordtenaren, was het was het begin van een politiek trauma in de toenmalige Republiek. Dit markeert het einde van het Eerste Stadhouderloze Tijdperk en het begin van een nieuwe politieke orde onder Willem III, Prins van Oranje.
Het begin van georganiseerde kunstbeoefening vond plaats met de oprichting van Teekengenootschap Pictura in 1774, het oudste nog bestaande kunstenaarsgenootschap van Nederland. Hier begon de traditie van kunstenaars, die zich verenigden om hun ambacht te verdiepen.
Met de uitvinding van de Dordtse Frikadel (1954) heeft Dordrecht zelfs op het gebied van gastronomie een eigen startpunt. Deze unieke langgerekte gehaktbal laat zien dat ook lokale identiteit en traditie 'beginnen' in de keuken van de stad.
Of u nu een inwoner van de stad bent, een toerist of stadsbezoeker. Of u de stad nu met fiets, de auto, trein op via het water binnenkomt. Wandel met ons mee door de tijd en ontdek de stad waar geschiedenis werd geschreven.
Dordrecht is niet zomaar de oudste stad van Holland; het is de plek waar de fundamenten van ons land werden gelegd. Of het nu gaat om de eerste stappen naar een onafhankelijk Nederland, de wieg van de Nederlandse taal of de wortels van wereldberoemde meesters.
Het begint in Dordrecht
