Brouwerij de Doornboom te Middelbeers

Aan de Doornboomstraat in Middelbeers stond eeuwenlang een levendig centrum van bedrijvigheid: herberg, brouwerij en later een limonadefabriek.
De brouwersfamilies Heuvelmans en Rombouts gaven er hun stempel aan, en hun verhalen weerspiegelen de economische en sociale ontwikkeling van de Beerzen door de eeuwen heen.
Wat begon als een eenvoudige dorpsbrouwerij groeide uit tot een lokaal begrip – en zelfs tot een stukje Brabants industrieel erfgoed.

Op Doornboomstraat 5 bevinden zich de restanten van de oude brouwerij. Op deze plaats stond tot 1698 ook een schuurkerk.
De statige woonvilla dateert uit circa 1910. De ernaast gelegen oude limonadefabriek, met vijf grote stalen ramen in betonnen omlijsting, stamt uit 1945 en is kenmerkend voor de wederopbouwperiode. De achterbouw, de voormalige brouwerij met zadeldak, bevat muurankers met het jaartal 1760 in de zijgevel.

De gebouwen aan de Doornboom zijn omstreeks 1760 opgetrokken, maar al in 1717 wordt in geschriften melding gemaakt van een herberg en brouwerij op deze locatie. In dat jaar vond in de herberg van weduwe Cornelis Vennix een vechtpartij met fatale afloop plaats. In 1735 vererven de herberg en brouwerij aan haar dochter Joanna Maria Vennix en haar echtgenoot Jan Heesters. In 1753 worden beide panden openbaar verkocht en komen ze in handen van Joannes Heuvelmans. Na diens overlijden in 1766 verkrijgt zijn zoon Andreas Heuvelmans in 1769 de brouwerij en herberg officieel in eigendom. Hij wordt beschouwd
als de eerste echte brouwer aan de Doornboom.

In 1806 wordt over de brouwerij geschreven: “Behalven eene brouwerij, waarin uitmuntend witbier, het beste uit de hele Meierij, gebrouwen wordt, en dat bijna zo goed is als het Diester bier, is hier geen trafiek of fabriek voorhanden.”
Na Andreas zet zijn zoon Peter Jan Heuvelmans het bedrijf voort. Hij bekleedt tevens diverse functies in de Beerzen, onder meer als burgemeester en plaatsvervanger bij het Vredegerecht te Oirschot. Na zijn overlijden in 1823 drijft zijn vrouw Joanna Kuipers de zaak verder. Daarna gaat het bedrijf over op hun zoon Waltherus Heuvelmans, die naast brouwer ook wethouder in de Beerzen en lid van de Provinciale Staten van Noord-Brabant is. Vervolgens komt de brouwerij in handen van diens zoon Jos, die in 1904 overlijdt.

Na het faillissement wordt de brouwerij met boerderij en mouterij overgenomen door Adrianus Rombauts, die het complex koopt voor zijn zoon Mathieu. Er werd destijds donker- en lagerbier gebrouwen en vanaf 1925 ook pilsener. In 1932 komt er een einde aan de brouwerijactiviteiten na een noodlottig ongeval van de eigenaar. Het complex wordt daarna eigendom van Adrianus de Kroon, die in 1942 trouwt met de dochter van de vorige eigenaar. De gebouwen raken in de oorlog zwaar beschadigd. Door de familierelatie met brouwerij De Kroon in Oirschot worden in 1945 op de plaats van de voormalige brouwerij een limonadefabriek en bottelarij van De Kroon gevestigd.

Vandaag de dag herinnert weinig nog aan de bedrijvigheid van weleer. Anno 2025 wordt een nieuwbouwproject gerealiseerd waarbij 29 woningen zullen verrijzen op het terrein van de voormalige brouwerij en limonadefabriek. De oude fabriek wordt verbouwd tot wooneenheden met behoud van de karakteristieke gevelindeling. De voormalige brouwerij is gesloopt en in de karakteristieke woonvilla zullen vier appartementen worden gerealiseerd.

In het kader van deze nieuwbouw werd eind 2022 archeologisch onderzoek uitgevoerd. Daarbij zijn resten van een diepe, rechthoekige greppel aangetroffen, vermoedelijk een zogenaamde schans: een verdedigingswerk dat door bewoners werd opgeworpen om zich te beschermen tegen rondtrekkende roversbendes. Mogelijk dateert deze schans van vóór de Tachtigjarige Oorlog. Verder zijn sporen gevonden van een schuurkerk die eveneens op dit terrein heeft gestaan. Tot slot zijn er meerdere oude waterputten ontdekt, evenals een met hout afgetimmerd bassin dat waarschijnlijk werd gebruikt bij het bierbrouwproces
voor de opslag en afvoer van spoelwater.