Trias Politica

de Scheiding der Machten

Bij het maken van de grondwet heeft Thorbecke gebruikt gemaakt van de Trias Politica: de scheiding der machten. Bedacht door de Franse Filosoof Charles Montequieu.

Wat is de Trias Politica en waarvoor is het bedoelt?

Eén van de drie dingen waar een rechtsstaat uit bestaat is Trias Politica.

De Trias Politica is een Nederlandse machtenscheiding die bestaat uit:

  1. Wetgevende macht (taak van parlement en regering)
  2. Uitvoerende macht (taak van ministers en ambtenaren)
  3. Rechterlijke macht (taak van onafhankelijke rechters)

Het doel is dat staatmachten elkaar controleren.

Parlement controleert regering; Rechters controleren de Staten-Generaal. Hiermee moet er worden voorkomen dat één instantie alle macht krijgt. Het moet een autoritair regime onmogelijk maken.

Controle van rechters

Alleen controleert niemand Rechters, zou je zeggen. De gene die rechters moeten controleren zijn de burgers. Als zij vinden dat rechters partijdig zijn kunnen ze een wrakingsverzoek indienen. Dit gaat naar de wrakingskamer hij beslist of de aanklager gelijk krijgt. Doordat bijna alle zittingen toegankelijk zijn kan iedereen de rechters controleren. Dit is best lastig dus word dit vooral gedaan door journalisten.

Controle door rechters

Er kan een rechtszaak gespannen worden tegen de overheid doordat Nederland onafhankelijke rechters heeft (dit houd in dat ze niet kunnen worden ontslagen door de regering) kunnen zij controleren of de aanpak van de regering wel klopt met de regels die er zijn. Als er bijvoorbeeld een wet komt die botst met de grondrechten kan de rechter deze wet ongeldig maken.

De Trias Politica is dus heel belangrijk voor een eerlijke rechtsstaat. De Trias Politica is ook wel System of Check and Balances (controle en evenwicht).