De ramp
Om 18.22 uur stijgt een vrachtvliegtuig van de Israëlische maatschappij El Al op vanaf Schiphol richting Tel Aviv. Zes minuten later, boven het Gooimeer, klinkt het eerste noodsignaal: twee motoren vallen uit. De bemanning weet niet dat ze zijn afgebroken. Minder dan een kwartier na vertrek boort het toestel zich in de flats Groeneveen en Klein-Kruitberg in de Bijlmermeer. De rookpluim is tot ver in Amsterdam te zien. De drie bemanningsleden, een passagier en 39 mensen op de grond komen om het leven. Het is onbekend hoeveel ongedocumenteerde bewoners er zijn en omkomen.
Onbeantwoorde vragen
De omvang van de ramp is lang onduidelijk. Burgemeester Van Thijn noemt eerst 250 doden, later wordt het aantal bijgesteld tot 43. Veel vragen blijven onbeantwoord. Hoe kan een modern vliegtuig twee motoren verliezen? Waarom keert het niet meteen terug naar Schiphol? En wat zat er precies in de lading van het toestel? In 1998 start een parlementaire enquête. Het onderzoek toont aan dat de overheid te traag reageerde en dat hulpverleners en bewoners zijn blootgesteld aan schadelijke stoffen.
Veel twijfels gaan niet weg. Sommige documenten over de ramp blijven geheim, en verhalen over mannen in witte pakken – volgens sommigen leden van de Israëlische geheime dienst – zorgen voor nieuwe vragen.
De boom die alles zag
Sinds 1993 wordt de ramp elk jaar op 4 oktober herdacht bij de boom die alles zag, een grijze populier vlak bij de plek van de ramp. Voor veel mensen is het een moment van verdriet, maar ook van saamhorigheid. De Bijlmervliegramp blijft een litteken in de stad. Toch leeft nog steeds het gevoel dat de ramp werd gezien als iets wat ver weg gebeurde, aan de rand van Amsterdam. En de vraag blijft: zou de overheid even traag hebben gereageerd als het toestel in het centrum was neergestort?
