Bims

Hoe werd de Bijlmer Bims?

In de jaren zestig dromen stedenbouwers van een moderne wijk in het groen: de Bijlmer. Ruime flats, brede wegen en veel licht en lucht – zo moet de toekomst van wonen eruitzien. Maar de werkelijkheid pakt anders uit. Bezuinigingen, regels en uitsluiting zorgen voor problemen. Bewoners nemen het heft in eigen handen en geven de wijk een nieuw gezicht.

Bims is straattaal voor de Bijlmer, de naam werd populair in de jaren 2000, onder meer door het hiphop collectief SMIB (Bims omgekeerd).

Wij zijn nu de baas

Rond de onafhankelijkheid van Suriname in 1975 verhuizen duizenden mensen van Paramaribo naar Amsterdam. De ontvangst is chaotisch: veel gezinnen komen terecht in overvolle pensions met slechte voorzieningen. Tegelijkertijd staan er in de nieuwgebouwde Bijlmer veel flats leeg. Toch mogen Surinamers daar niet wonen. De gemeente en woningcorporaties weigeren hen. Ze geven de woningen alleen aan witte Nederlanders.

Dat leidt tot protest. Onder leiding van Julius (Joesoe) Maatrijk kraken Surinaamse activisten de leegstaande flat Gliphoeve in Amsterdam-Zuidoost. Op de deur van hun gemeenschappelijke ruimte schrijven ze: Alle macht aan het volk. Wij zijn nu de baas in dit huis. En met succes: de gemeente stemt toe dat iedereen die al langer dan een jaar in Nederland woont een huurcontract in Gliphoeve krijgt.

Tussen ideaal en werkelijkheid

De Bijlmer was bedoeld als voorbeeldwijk, maar het plan mislukt. Door bezuinigingen is er weinig onderhoud, en de hoge flats en brede wegen zorgen voor afstand in plaats van contact. De wijk krijgt een slechte naam. In de jaren tachtig verplaatst de gemeente zelfs drugsverslaafden uit het centrum naar de Bijlmer. Toch voelen veel bewoners zich er thuis. Volgens de kranten had ik al 1100 messen tussen mijn ribben moeten hebben, zegt een bewoner in 1975. Maar ik ben nooit lastiggevallen.

De nieuwe Bims

Ondanks alles ontstaat er in de Bijlmer een sterke gemeenschap. In 1975 organiseren bewoners voor het eerst het Kwaku-voetbaltoernooi. Dat groeit uit tot het Kwaku Summer Festival – een feest met muziek, sport en eten. Het wordt een symbool van trots en saamhorigheid. Vanaf de jaren negentig verandert de wijk. Oude flats verdwijnen, nieuwe huizen en parken komen ervoor in de plaats. Maar niet iedereen kan de nieuwe huizen betalen. Mensen die al decennia in de Bijlmer wonen, kunnen soms de huur niet meer opbrengen. Maar ondanks alles is vandaag de Bijlmer, of Bims, een levendig stadsdeel vol groen, kunst en cultuur. Amsterdammers uit de hele wereld leven er samen.