Wilhelmina Drucker
De naam Dolle Mina komt van Wilhelmina Drucker, een van de eerste feministen van Nederland. In 1889 richt ze in Amsterdam de Vrije Vrouwenvereeniging op. Ze strijdt voor gelijke rechten voor mannen en vrouwen, op het werk, in het onderwijs en binnen het huwelijk. Wanneer ze in 1925 overlijdt, zien veel mensen haar als een voorbeeld.
Dat juist bij haar standbeeld in 1970 opnieuw een korset wordt verbrand, is geen toeval. De Dolle Mina’s willen laten zien dat de strijd voor gelijkheid nog lang niet klaar is. Ze voeren opvallende acties: ze blokkeren herentoiletten, spreken bruidsparen toe en openen een crèche op het Beursplein. Hun boodschap is duidelijk: vrouwen horen dezelfde rechten te hebben als mannen.
Vrijheid voor iedereen
De Dolle Mina’s zijn onderdeel van een tijd van grote veranderingen, met protesten, studentenopstanden en de seksuele revolutie. Er verandert van alles, maar vrouwen merken dat vrijheid vaak vooral voor mannen geldt. Dolle Mina voert daarom actie voor betaalbare kinderopvang, toegang tot anticonceptie en het recht op abortus. Met de leus Baas in eigen buik eisen ze het recht zelf over hun lichaam en leven te beslissen.
Hoewel zwarte vrouwen soms meedoen aan de feministische beweging, voelen velen van hen zich niet echt gehoord. Daarom komen ze in de jaren tachtig en negentig samen in Sister Outsider, Flamboyant en Zami. Ook lesbische vrouwen eisen ruimte en richten eigen groepen op, zoals Paarse September. Op muren in Amsterdam verschijnt hun leus: Liever Lesbies. Zo groeit de strijd voor vrijheid uit tot een bredere beweging, die opkomt voor iedereen, ongeacht geslacht of geaardheid.
Op 23 januari 2025 komen oude en nieuwe Dolle Mina’s samen bij het Wilhelmina Drucker-monument. Wereldwijd staan vrouwen- en lhbtiq+-rechten steeds meer onder druk. Er wordt nogmaals een korset verbrand en dezelfde boodschap klinkt als toen: gelijke kansen, veiligheid en vrijheid – voor iedereen. En die openbare vrouwentoiletten: waar blijven die?
