Algemeen Uitbreidingsplan

Hoe werd Nieuw-West Nieuw-West?

In 1934 ligt er een groot plan klaar voor de toekomst van Amsterdam: het Algemeen Uitbreidingsplan, kortweg AUP. De stad wil nieuwe woningen bouwen voor de moderne mens. Op papier lijkt het ideaal: licht, lucht en ruimte voor iedereen. Maar hoe pakt dat in werkelijkheid uit?

Een groeiende stad

In 1921 krijgt de gemeente Amsterdam er veel grond bij. De stad wordt vier keer zo groot. Daarmee neemt het aantal inwoners toe tot zo’n 680.000 mensen. Maar de stad groeit zonder duidelijke structuur: nieuwe wijken sluiten niet goed op elkaar aan en het verkeer in het centrum loopt vast.

Om de groei beter te sturen, krijgt stedenbouwkundige Cornelis van Eesteren de opdracht een plan te maken. Samen met architect Jakoba Mulder ontwerpt hij het AUP. Hij verwacht dat Amsterdam rond het jaar 2000 een miljoen inwoners zal hebben en berekent hoeveel huizen, wegen en parken daarvoor nodig zijn.

Licht, lucht en ruimte

Van Eesteren wil een stad waar mensen gezond kunnen leven. Daarom wil hij Amsterdam niet helemaal volbouwen, maar de stad opzetten als open ‘vingers’ met groene stroken ertussen. Daar komen parken en plantsoenen. Zo kan iedereen dicht bij huis in het groen wandelen of spelen. De natuur staat vooral in dienst van de mens – aan dieren wordt dan nog niet gedacht.

Na de Tweede Wereldoorlog begint de bouw van de Westelijke Tuinsteden, met wijken als Slotermeer, Geuzenveld en Osdorp. Ook in het zuiden ontstaat een tuinstad: Buitenveldert. Veel nieuwe bewoners komen uit de binnenstad of uit Indonesië.

Modern en multicultureel

De flats in de tuinsteden zijn modern en ruim. Bewoners zijn trots op hun nieuwe woning met elektrische deuren. Maar niet iedereen voelt zich er thuis. Sommige Amsterdammers vinden de wijken te ver van het centrum. En wie het kan betalen, verhuist liever naar een huis met tuin in een andere stad dan naar een portiekflat.

Langzaam verandert de samenstelling van de wijken. Veel migranten trekken er in, terwijl andere bewoners vertrekken. De snelweg A10 wordt steeds meer een grens tussen rijk en arm. Toch blijven de tuinsteden zich ontwikkelen. In Nieuw-West komen nieuwe bewoners en winkels. En hoe het daarna verder gaat? Wie zal het zeggen… Net als bij Van Eesteren blijft het bouwen voor de toekomst een gok.