Canonmuseum

Het Scheepvaartmuseum

Het Scheepvaartmuseum presenteert verschillende topstukken die de vensters De VOC, De Atlas Maior van Blaeu, Michiel de Ruyter en Slavernij uit de Canon van Nederland illustreren. Meer over topstukken en activiteiten vind je hieronder.

Het Scheepvaartmuseum is gespecialiseerd in de maritieme geschiedenis van Nederland en is in het bezit van de op een na grootste maritieme collectie ter wereld. 

 

Foto's bannerbeeld: Eddo Hartmann

Het Scheepvaartmuseum
Kattenburgerplein 1
Amsterdam

www.hetscheepvaartmuseum.nl

Topstukken

Den Ary. Historisch model van een VOC-schip

Dit scheepsmodel is een symbool van de Verenigde Oost-Indische Compagnie als handels- en scheepvaartonderneming en van de connectie tussen Nederland en Azië. Zonder scheepvaart en zonder dit soort schepen geen Gouden Eeuw. Een scheepsmodel van een VOC-schip van deze grootte, detaillering en kwaliteit is zeer zeldzaam. Het model is geen latere reconstructie, maar is gemaakt in de tijd dat dergelijke schepen rondvoeren.

De details van het model belichten allerlei aspecten van de VOC: van het leven aan boord tot de functie als koopvaardijschip. Schepen als deze vervoeren matrozen, soldaten en ambachtslui naar Azië en brengen handelsgoederen terug naar Europa. De zware bewapening, 54 kanonnen, verdedigt de kostbare lading tegen kapers en piraten. De naam Den Ary is overigens een verzonnen naam.

Atlas Maior. Joan Blaeu brengt de wereld in kaart

De Atlas Maior, of de Groote Atlas, is een verzameling van negen atlassen gemaakt door Joan Blaeu, de beroemdste kaart- en globemaker van de zeventiende eeuw. Deze atlasverzameling is een sprekend voorbeeld van de grote kennis van de wereld die in het zeventiende-eeuwse Nederland aanwezig is. Bovendien is de Atlas Maior een hoogtepunt van de kunde en vaardigheid van het uitgeefbedrijf en een prachtig staaltje zeventiende-eeuwse gravurekunst.

De Atlas Van Loon. De Atlas Maior als statussymbool

De rijke Amsterdamse regent Frederik Willem van Loon schaft de Nederlandse editie ‘1663-1665’ van de Atlas Maior van Blaeu aan. Hij vult de atlas aan met de Stedenboeken, zee-atlassen van Janssonius en Goos, en delen van de Franse versie van de Atlas Maior. Van Loon laat de delen binden in een luxueuze rood-marokijnen band met een goudstempel. In het midden prijkt het familiewapen van Van Loon-Bas. Deze bijzondere zeventiendelige atlas, die de ‘Atlas Van Loon’ wordt genoemd, is een echt statussymbool.

 

De grote admiraal. Portret en ridderorde van Michiel de Ruyter

De grootste admiraal in de Nederlandse geschiedenis is ongetwijfeld Michiel de Ruyter (1607-1676). Hij is de verdediger van de Nederlandse belangen op zee tijdens de oorlogen tegen Engeland in de zeventiende eeuw. De Ruyter ontvangt na de Vierdaagse Zeeslag in 1666 dan ook een ridderorde van de Franse koning Lodewijk XIV.

De ridderorde is ook afgebeeld om de hals van De Ruyter op het schilderij door Karel Dujardin uit 1669. Dujardin portretteert de admiraal al bij leven als grote zeeheld. Deze sfeer van heldenverering is typisch voor de zeventiende eeuw, en is de periode erna veel geïmiteerd.

D'Keulse Galy. Schip gebouwd voor de slavenhandel

Over slavenschepen is weinig bekend. De schepen die ingezet worden voor het transport van de gevangen Afrikanen waren meestal omgebouwde handelsschepen. D’Keulse Galy is een van de weinige schepen die speciaal gebouwd werden voor het vervoer van tot slaafgemaakten. Dit achttiende-eeuwse model toont ons alleen de buitenkant, maar niet de ruimen waar de gevangen mensen opeengepakt zaten onder zeer slechte omstandigheden.

Nederlanders vervoerden tussen 1637 en 1863 meer dan een half miljoen Afrikanen naar Amerika, waar een keihard bestaan wacht. De tot slaaf gemaakten moesten voor niets de katoen, tabak en suiker verbouwen waar Europese handelaren goud geld aan verdienden. De Middelburgse Commercie Compagnie liet dit scheepsmodel maken om mee te pronken in haar vergaderruimte. In 1814 werd de slavenhandel afgeschaft, pas in 1863 werd slavernij verboden.

Activiteiten