+1550

haardsteen

vuurbestendige achterwand

Deze haardsteen is gevonden in het Oude Dorp. In de 16e eeuw werden haardstenen gebruikt als vuurbestendige bescherming in de achterwand van de haard. Haardstenen zijn extra hard gebakken en hebben soms versieringen en symbolen zoals herten, een wapen of jaartal. Boven de haardstenen werd vaak een haarddeksteen als bekroning geplaatst. Haardstenen waren een luxegoed en niet voor iedereen betaalbaar, waardoor deze stenen vooral in grote gebouwen en in huizen van rijke burgers werden toegepast. In Houten zijn heel wat van deze haardstenen gevonden. Ze zijn mogelijk gebruikt in een kasteel zoals Oud Wulven, in de woning van de schout en enkele rijke burgers. Later werden haardstenen vervangen door een ijzeren haardplaat.

Bronvermelding

bronnen:

Magdelyns, Frank, 2026: Dorpsverhalen erfgoed Kromme Rijn
Frederiks, Pieter e.a., 2024: Goed gevormd, Van klei tot keramiek, Archeologische Werkgroep ‘Leen de Keijzer’
Smits, A.M. en Wttewaall, O.J., 1988: Houten, ontstaan en groei, Kerckebosch Zeist
Smits, A.M. en Wttewaal, O.J., 1991: Houten, historische bebouwing, Kerckebosch Zeist
www.oudhouten.nl

afbeeldingen:

Haardsteen, 1500-1600, met herten, gevonden in Houten (AWG)
Deze ernstig beschadigde haarddeksteen (AWG)
Vier haardstenen, 1500-1600, met reliëf afbeeldingen; deze haardstenen zijn in Houten gevonden (AWG)
De buurtschap Oud Wulven met het koetshuis en koetsierswoning in 1982 (Peter Koch)
Boerderij ‘Huis de Schout van Waaijen’, Oud Wulfseweg 5 is een monumentale dwarshuisboerderij die dateert uit de negentiende eeuw (Peter Koch)
Boerderij Oudwulverbroek (Peter Koch)
Kasteel Oud-Wulven, ingekleurde gravure van Hendrik Spilman (1721-1784) naar een tekening van Jan de Beijer (Wikipedia)
De hoofdingang van het kasteel Oud Wulven (Peter Koch)
Jeannette-oord (collectie Herman Steenman)

De haardstenen zijn te zien in het archeologiemuseum in "het Oude Station" in Houten.