+50

grafsteen Tiberius Julius Probus

soldatenleven in het achterland

Een lid van de werkgroep archeologie "Leen de Keijzer" vond deze grafsteen bij de fietstunnel tussen de Vlierweg en de Molenzoom. De steen is een onderdeel van een grafmonument gewijd aan Tiberius Julius Probus. Vermoedelijk heeft zijn dochter Julia Materna dit laten maken. Ergens in de eeuwen daarna is deze steen hergebruikt als drempel voor een ingangsdeur, maar hij kan ook gediend hebben als latei. Professionele archeologen hebben zich gebogen over de complete tekst van het gehele altaar waarvan dit dus maar een deel is. Een reconstructie is daarvan te zien in ons museum.
Tiberius was vermoedelijk een hooggeplaatste Romein afkomstig van fort Vechten (Fectio). Behalve de grafsteen zijn er aan de Molenzoom namelijk ook muurresten met fresco’s opgegraven. Dat duidt op een gebouw, mogelijk een villa van behoorlijke omvang waar hij woonde met zijn vrouw en dochter.

Bronvermelding

Bronnen

Lies Maliepaard, Het Kromme-Rijngebied 2025-4, Historische Kring ‘Tussen Rijn en Lek’
Pieter Frederiks e.a. Schatten van Vechten|Fectio Het Romeinse fort en achterland, 2018
Houten, Het kasteel, de put en het paard, Fietsroute 37, Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek 2005
W.A. van Es en W.A.M. Hessing, Romeinen, Friezen en Franken, in het hart van Nederland, ROB 1994

Afbeeldingen

Deel van de grafstèle zoals gevonden door Ben Elberse (AWG)
Eerste reconstructie van de grafstèle (NRC, Peter Koch)
Weede reconstructie van de grafstèle, te bezichtigen in museum Archeologie Houten (Peter Koch)
De grafsteen wordt ingepakt voor vervoer naar het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden (RMO) voor de expositie ‘Boven het maaiveld’ in 2025 (Herman de Korte)
Muurfragment uit de villa. Deze heeft deel uitgemaakt van een paneeldecoratie waarvan de panelen uitgevoerd zijn in okergeel. Het kader hebben de kleuren rood en zwart. Door vocht zijn de kleuren verbleekt met daarnaast een reconstructie aquarel (Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB), Amersfoort)
Monument ‘De sofa’, ontwerp Marijn te Kolsté in 2006 (Kunst om de hoek)

De grafsteen is te zien in het archeologiemuseum Houten in "het Oude Station" in Houten.